ඔබ මෑතකදී ශ්රී ලංකාවේ රූපවාහිනී ප්රවෘත්ති හෝ පුවත්පත් බැලුවා නම්, ඔබට මේ නම කිසිසේත්ම අසන්නට නොලැබෙන්නට ඇත. බ්රිජිට් බාර්ඩෝ (Brigitte Bardot) යනු 20 වන සියවසේ වඩාත් ප්රසිද්ධ, ඡායාරූප ශිල්පීන්ගේ ඉමහත් ආකර්ෂණයක් දිනාගත්, ප්රශංසාවට පත් වූ සහ විවාදයට ලක් වූ කාන්තාවන් අතරින් කෙනෙකි. බ්රිජිට් බාර්ඩෝ 2025 දෙසැම්බර් 28 වැනිදා, ඇය දිගු කලක් තිස්සේ ‘ලා මඩ්රාග්’ ලෙස හැඳින්වූ, දකුණු ප්රංශයේ ශාන්ත-ට්රෝපේස්හි පිහිටි ඇගේ සුවිසල් මැදුරේ සිටියදී 91 වන වියේදී අභාවප්රාප්ත වූවාය. ඇය එම නිවසේ ජීවත් වූයේ සොබාදහමෙන් වටවී සිටිමින් ඇය රැකබලා ගත් බොහෝ සතුන් සමඟය. ඇයගේ මරණයට නිල වෛද්ය හේතුවක් ප්රසිද්ධියේ හෙළි කර නැත. කෙසේ වෙතත්, වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ 2025 වසරේ මුල් භාගයේදී ඇයට සෞඛ්ය ගැටලු ඇති වී තිබූ බවයි. එයට ශල්යකර්මයකින් පසු රෝහල්ගත වී සිටීම සහ සුවය ලැබීම සඳහා නිවසට පැමිණීමට පෙර අසනීප තත්ත්වයකින් සිටි කාලයක් ඇතුළත් විය. ඇගේ මරණය පිළිබඳ හදිසි ප්රවෘත්ති, දීර්ඝ සාකච්ඡා හෝ අනුවේදනීය සිරස්තල තිබුණේ ද නැත. ඇතැම්විට අප රටේ අද සිටින මාධ්යවේදීන් බොහෝ දෙනෙක් ඇයව නොදන්නවා විය හැකිය. එහෙත් එක් කලකදී බ්රිජිට් බාර්ඩෝ, මැරිලින් මොන්රෝ (Marilyn Monroe) සහ එලිසබෙත් ටේලර් (Elizabeth Taylor) තරම්ම ප්රසිද්ධ වූ අතර බොහෝ විට යුරෝපය තුළ ඇය ඊටත් වඩා කතාබහට ලක් වූ තැනැත්තියක ද වූවාය.
1950 හා 60 දශකවලදී, සිනමා තරු දෙවිවරුන් සහ දේවතාවියන් ලෙස සැලකූ කාලයේ, බාර්ඩෝ හුදෙක් නිළියක පමණක් නොවූවාය. ඇය ගෝලීය වශයෙන් කාගේත් අවධානයට ලක් වූ තාරකාවක විය. 1934 සැප්තැම්බර් 28 වැනිදා ප්රංශයේ පැරීස් නුවරදී උපත ලැබූ ඇය, පසුකාලීනව ශාන්ත-ට්රෝපේස්හි පිහිටි සිය නිවස වූ ‘ලා මඩ්රාග්’ හි පදිංචි වූවාය. ඇය ‘ලා මඩ්රාග්’ නමින් ජනප්රිය ගීතයක් ද ගායනා කොට තිබේ. ඇය මුලින් මුද්රා නාට්ය ශිෂ්යාවක ලෙස හා නිරූපිකාවක ලෙස ජීවිතය ආරම්භ කළාය. ඇය යොවුන් වියේ පසුවන විටත්, බොහෝ ප්රකට සඟරා ඇයව ඡායාරූප ගත කිරීමට පෙළගැසී සිටියේය. ඇගේ ජීවිතය වෙනස්ම මඟකට යොමු කළ චිත්රපටය වූ ‘And God Created Woman’ (1956) ඇය සොයා පැමිණියේ ඒ කාලයේය.
චිත්රපටය ඇයව ජනප්රියත්වයට පත් කළා පමණක් නොව, සිනමා ලෝකයම කම්පනයකට ලක් කළේය. ඇගේ එවකට සැමියා වූ රොජර් වඩීම් (Roger Vadim) විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද මෙම චිත්රපටය, එහි නිර්භීත තේමාවන් සහ බාර්ඩෝගේ ප්රබල රංගනය සමඟින් ප්රේක්ෂකයින් මවිතයට පත් කළේය. එක රැයකින් ඇය රටවල් ගණනාවක් පුරා ප්රසිද්ධ වූ “BB” යන අකුරු දෙකේ නමින් හැඳින්වෙන අතිශය ජනප්රිය චරිතය බවට පත් වූවාය. එතැන් පටන් ඇගේ චිත්රපට හුදෙක් චිත්රපට නොවීය; ඒවා සුවිශේෂී සිදුවීම් විය.
එම චිත්රපටය ඇයව ජනප්රියත්වයට පත් කළා පමණක් නොව, සිනමා ලෝකයම කම්පනයකට ලක් කළේය. ඇගේ එවකට සැමියා වූ රොජර් වඩීම් (Roger Vadim) විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද මෙම චිත්රපටය, එහි නිර්භීත තේමාවන් සහ බාර්ඩෝගේ ප්රබල රංගනය සමඟින් ප්රේක්ෂකයින් මවිතයට පත් කළේය. එක රැයකින් ඇය රටවල් ගණනාවක් පුරා ප්රසිද්ධ වූ “BB” යන අකුරු දෙකේ නමින් හැඳින්වෙන අතිශය ජනප්රිය චරිතය බවට පත් වූවාය. එතැන් පටන් ඇගේ චිත්රපට හුදෙක් චිත්රපට නොවීය; ඒවා සුවිශේෂී සිදුවීම් විය.
1950 ගණන්වල අග භාගයේ සහ 60 ගණන්වලදී, බාර්ඩෝ යුරෝපීය සිනමාවට එකින් එක සාර්ථක චිත්රපට ලබා දුන්නාය. පුරාවෘත්තයක් බඳු ජීන්-ලුක් ගොඩාර්ඩ් (Jean-Luc Godard) විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද ‘Contempt’ (1963) වැනි චිත්රපට මඟින් ඇය හුදෙක් ආකර්ෂණීය මුහුණක් පමණක් නොව, ගැඹුරු කලාත්මක සිනමාවේදී ද තම ස්ථානය තහවුරු කරගත් බව පෙන්වීය. ඉන්පසු ‘Viva Maria!’ (1965) චිත්රපටය පැමිණියේය. එහිදී ඇය ජීන් මොරෝ (Jeanne Moreau) සමඟ රඟපෑ අතර, වික්රමය, කැරලිකාරීත්වය සහ ආකර්ෂණය එයට මුසු කළාය. ඇය දැඩි හැඟීම්බර චරිත හැසිරවිය හැකි බව ඔප්පු කළ, අධිකරණ කටයුතු වටා ගෙතුණු නාට්යයක් වූ ‘La Vérité’ (1960) සහ සිනමාවේ වඩාත්ම නිර්භීත කාන්තාවක ලෙස ඇගේ ප්රතිරූපය තවදුරටත් තහවුරු කළ ‘The Night Heaven Fell’ (1958) චිත්රපටවලින් ද ප්රේක්ෂකයින්ගේ මතකයේ නොමැකෙන සටහන් තැබුවාය.
ඒ වන විට බාර්ඩෝ නිල වශයෙන් “ලිංගික සංකේතය” (Sex Symbol) යන ලේබලය ලබාගෙන තිබූ අතර, එම ලේබලය ඇය ගිය හැම තැනකම ඇය පසුපස ගියේය. පිරිමින් ඇයට ආදරය කළ අතර, කාන්තාවෝ ඇගේ කොණ්ඩා මෝස්තර සහ විලාසිතා අනුකරණය කළහ. ඕපාදූප සොයන පුවත්පත් ඇගේ සෑම චලනයක්ම ලුහුබැඳ ගියේය. හොලිවුඩයේ මැරිලින් මොන්රෝ සහ ප්රේම සම්බන්ධතා සහිත එලිසබෙත් ටේලර් මෙන්ම බාර්ඩෝ ද පුවත් සිරස්තල මවන්නට සමත් වූවාය. එහෙත් අනෙක් බොහෝ දෙනෙකු මෙන් නොව, ඇය කිසි විටෙකත් එම ජනප්රිය කිරුළට ගිජු වූයේ නැත.
ඇගේ පෞද්ගලික ජීවිතය පුවත්පත්වලට මැණික් ඉල්ලම් මෙන් විය. ඇය සිව් වතාවක් විවාහ වූවාය. ඇයට එක් පුතෙකු සිටි අතර, පුවත්පත්වලට ප්රතිරෝධය දැක්විය නොහැකි ප්රේමනීය ජීවිතයක් ගත කළාය. සෑම සම්බන්ධතාවක්ම ප්රසිද්ධ පුවතක් බවට පත් විය. එහෙත් ආකර්ෂණීය ඡායාරූප පිටුපස සිටියේ කීර්තියෙන් යටපත් වූ බව හැඟුණු ගැහැනියකි. ඇය තනිකම, චිත්තවේගීය අරගල සහ 17 හැවිරිදි වියේදී සියදිවි නසා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම පවා විවෘතව පිළිගත්තාය. ලෝකය නිදහස් හා ආකර්ෂණීය ලෙස දුටු කාන්තාව, යථාර්ථයේදී ගැඹුරු අභ්යන්තර ගැටුම් සහිත තැනැත්තියක වූවාය.
ඉන්පසු කිසිවෙකු අපේක්ෂා නොකළ කම්පනය පැමිණියේය. ඇගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ උච්චතම අවස්ථාවේදී, අධ්යක්ෂවරුන්ට, චිත්රාගාරවලට සහ රසිකයින්ට ඇගෙන් තවත් බොහෝ නිර්මාණ අවශ්ය යැයි හැඟෙමින් පවතිද්දී, බ්රිජිට් බාර්ඩෝ හදිසියේම සිනමාවෙන් විශ්රාම ගත්තාය. අවුරුදු 39 හෝ 40 පමණ වන විට ඇය සම්පූර්ණයෙන්ම සිනමාවෙන් ඉවත් වූවාය. මෙය අදහාගත නොහැකි සමුගැනීමක් විය. නැවත පැමිණීමේ පොරොන්දු තිබුණේ නැත. ඇය සරලවම සිනමා ජීවිතයට සමුදුන්නාය.
බ්රිජිට් බාර්ඩෝගේ ජීවිතයේ සුවිශේෂී කඩඉම සටහන් වනුයේ එතැන් සිටය. විශ්රාම ගැනීමෙන් පසු බාර්ඩෝ ඇගේ ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය සම්පූර්ණයෙන්ම සත්ත්ව සුබසාධනය සඳහා කැප කළාය. මෙය සාමාන්ය උනන්දුවක් නොවීය. ඇය ලෝකයේ සිටින වඩාත්ම හඬ නගන සහ උද්යෝගිමත් සත්ත්ව අයිතිවාසිකම් ක්රියාකාරිනියන් අතරින් කෙනෙකු බවට පත් වූවාය. සීල් මත්ස්යයින් දඩයම් කිරීමට එරෙහිව ඇය කළ ජාත්යන්තර සටන ඇයට ලෝක ව්යාප්ත ගෞරවයක් ගෙන දුන්නේය. ඇය ලෝක නායකයින්ට ලිපි ලිව්වාය; උද්ඝෝෂණ සඳහා පෙනී සිටියාය. සිනමාවට වඩා විශාල කටයුත්තක් සඳහා ඇය සිය කීර්තිය භාවිත කළාය.
මෙම මෙහෙවරට නිසි ලෙස සහාය වීම සඳහා ඇය තම මුදල් සහ සිවිල් බලය භාවිත කරමින් බ්රිජිට් බාර්ඩෝ පදනම (Brigitte Bardot Foundation) ස්ථාපිත කළාය. සත්ත්ව නිවාස, බේරා ගැනීමේ මෙහෙයුම් සහ සතුන්ට එරෙහිව පවතින කෲරත්වයට එරෙහි නීතිමය සටන් සඳහා මුදල් යෙදවීමට ඇය ස්වර්ණාභරණ සහ පෞද්ගලික දේපළ පවා විකුණුවාය. දශක ගණනාවක් පුරා මෙම පදනම ලොව පුරා ගලවා ගැනීම්, වන්ධ්යාකරණය, හදා වඩා ගැනීම සහ දැනුවත් කිරීමේ ව්යාපාර සඳහා ක්රියාකරන යුරෝපයේ වඩාත්ම පිළිගත් සත්ත්ව සුබසාධන සංවිධාන අතරින් එකක් බවට පත් විය.
ඇගේ පසුකාලීන වසරවලදී බාර්ඩෝ ශාන්ත-ට්රෝපේස්හි ඇගේ නිවසේ නිහඬව ජීවත් වූයේ කීර්තිමත් පුද්ගලයන් සමඟ නොව, සුනඛයන්, බළලුන්, අශ්වයන් සහ වෙනත් බේරාගත් සතුන් සමඟය. ඇයට සමීප අය පවසන්නේ ඇය තනි වී නොසිටි බවය. ඇය හුදෙක් මිනිසුන්ට වඩා සතුන්ගේ සැනසීම තෝරා ගත්තාය. ඇය වරක් ඇගේ ජීවිතය “නිහඬ තනිකම” ලෙස විස්තර කරමින් කියා සිටියේ, මිනිසුන් බොහෝ විට නොදෙන අවංකභාවය සහ පක්ෂපාතිත්වය සතුන් ඇයට ලබා දුන් බවයි.
ඇගේ මරණයට දින කිහිපයකට පෙර පවා ඇය තුවාල ලැබූ සහ වයෝවෘද්ධ සතුන් හදා වඩා ගැනීමට මිනිසුන් දිරිමත් කළාය. ඇගේ සහෝදරිය සහ සමීප මිතුරන් ඇගේ අවසාන වසර සන්සුන්, අරමුණු සහිත සහ චිත්තවේගීය වශයෙන් පිරී තිබූ බව විස්තර කළහ. කීර්තිය බොහෝ කලකට පෙර නැති වී ගොස් තිබුණ ද ජීවිතයේ අරුත නැති වී නොතිබුණි.
ඇත්ත වශයෙන්ම බාර්ඩෝ විවාදාත්මක චරිතයක් ලෙස ජීවත් වූවාය. ඇය කිසි විටෙකත් ඇගේ අදහස් ප්රකාශ කිරීම නතර කළේ නැති අතර, ඇගේ පසුකාලීන ජීවිතයේ දේශපාලන හා සමාජීය අදහස් කිහිපයක් ප්රංශය තුළ කැළඹීම් සහ නීතිමය ගැටලු ඇති කළේය. ඇතැම්හු ඇගේ ඍජු අවංකකමට ප්රශංසා කළහ; තවත් අය ඇයව දැඩි ලෙස විවේචනය කළහ. එලිසබෙත් ටේලර් හෝ මැරිලින් මොන්රෝ මෙන් ඇය කිසි විටෙකත් සරල හෝ විශ්වීය වශයෙන් ආදරය ලැබූ ගැහැනියක නොවූවාය. ඇය සංකීර්ණ, කැරලිකාර සහ කිසිවෙකුගෙන් සමාව නොගත් දැඩි ප්රතිපත්ති මත පිහිටා කටයුතු කළ තැනැත්තියක වූවාය.
ඇයගේ අභාවයෙන් පසු බ්රිජිට් බාර්ඩෝ පදනම ඇය බලාපොරොත්තු වූ පරිදිම ඇගේ වැඩ කටයුතු අඛණ්ඩව කරගෙන යන බව තහවුරු කළේය. “ඇය මියගිය ද ඇගේ උදාර අරමුණු නිරන්තරයෙන්ම ලෝකය සජීවී කරනු ඇත.” දහස් ගණනක් ආධාරකරුවන්, ස්වේච්ඡා සේවකයන් සහ පරිත්යාගශීලීහු බ්රිජිට් බාර්ඩෝ පදනම මඟින් ලොව පුරා සතුන් ආරක්ෂා කිරීමට කැපවී සිටිති. බොහෝ ආකාරවලින් මෙම පදනම ඇගේ සැබෑ උරුමයයි. එය ඕනෑම චිත්රපටයකට මෙන්ම ලොව සිදුවන බොහෝ කටයුතුවලට වඩා කල් පවතින උරුමයකි. එමෙන්ම මිනිසාගේ බුද්ධිමය පරිණාමය හමුවේ ගෝලීය වශයෙන් දිනෙන් දින ප්රවර්ධනය වන සත්ත්ව හිමිකම් රැකදීම සම්බන්ධ ප්රදීපාගාරයකි.
අපේ රටේ බොහෝ දෙනෙක් ඇගේ අභාවය ගැන නොදැන සිටියේ ඇයි? බොහෝ විට ඇගේ ස්වර්ණමය යුගය වෙනත් පරම්පරාවකට සහ වෙනත් මාධ්ය ලෝකයකට අයත් වූ නිසා විය හැකිය. එහෙත් ඇගේ කතාව තවමත් සිත් ඇදගන්නා සුළුය. බ්රිජිට් බාර්ඩෝ ආකර්ෂණය, කටකතා, හදවත් බිඳීම්, විවාද සහ දයාව පිරුණු ජීවිතයක් ගත කළාය. ඇය කීර්තියේ ඉහළම තලයට ළඟා වූවාය; නමුත් මසුරුකමක් නොමැතිව එයින් ඉවත් වූවාය. ඇගේ ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය හඬක් නැති සතුන් වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට ගත කළාය.
කෙසේ නමුත් අපේ රටේ බොහෝ දෙනෙක් ඇගේ අභාවය ගැන නොදැන සිටියේ ඇයි? බොහෝ විට ඇගේ ස්වර්ණමය යුගය වෙනත් පරම්පරාවකට සහ වෙනත් මාධ්ය ලෝකයකට අයත් වූ නිසා විය හැකිය. එහෙත් ඇගේ කතාව තවමත් සිත් ඇදගන්නා සුළුය. බ්රිජිට් බාර්ඩෝ ආකර්ෂණය, කටකතා, හදවත් බිඳීම්, විවාද සහ දයාව පිරුණු ජීවිතයක් ගත කළාය. ඇය කීර්තියේ ඉහළම තලයට ළඟා වූවාය; නමුත් මසුරුකමක් නොමැතිව එයින් ඉවත් වූවාය. ඇගේ ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය හඬක් නැති සතුන් වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට ගත කළාය.
ඇයගේ මරණය බොහෝ මාධ්යවල සිරස්තලයක් බවට පත් නොවන්නට ඇත. එහෙත් ගෝලීය වශයෙන් “BB”, සිනමා නිරූපිකාවක, කැරලිකාරියක, විවාදවලට ලක් වූ කාන්තාවක මෙන්ම අවසානයේදී ප්රශංසාවට වඩා අරමුණක් තෝරාගත් සත්ත්ව ලෝලියක ලෙස බොහෝ දෙනෙකුගේ හදවත් තුළ අනුස්මරණය වනු ඇත. සැබවින්ම මෙවන් අසිරිමත් ජීවිත ගත කරන්නට හැකි වූයේ යැයි පැවසිය හැක්කේ සිනමා තරුවලින් කීයෙන් කී දෙනෙකුටද? “දෙවියන් මෙලොවට දායාද කළ ඒ අසිරිමත් තිළිණය නැවත දෙවියන් විසින්ම භාර ගන්නා ලදී” යනුවෙන් බ්රිජිට් බාර්ඩෝගේ මරණයෙන් පසු මාධ්ය මඟින් ප්රකාශයට පත් වූ ඒ සඳහන, ඇගේ ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් ලබා දිය හැකි හොඳම නිර්වචනය බව අපගේ ද වැටහීමය.
නිරංජන් චාමින්ද කරුණාතිලක