ශ්රී ලංකාවේ ඇමෙරිකානු තානාපතිනිය වූ ජූලි චන්ග්ගේ ධුර කාලය 2026 ජනවාරි 16 අවසන් වූ බැවින් එම ධුරය ලැබීම සඳහා මේ වන විට නියමිතව ඇත්තේ එරික් ඩී. මයර්ට බව එක්සත් ජනපද ආරංචි මාර්ග පවසයි. රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය යනු නෙට්ෆ්ලික්ස් (Netflix) දේශපාලන නාට්යයක් වූයේ නම්, එරික් ඩී. මයර් යනු කාමරයකට ඇතුළු වූ සැණින් සියලු දෙනාගේ අවධානය දිනා ගන්නා චරිතයකි. ඒ ඔහු ශබ්ද නගා කතා කරන නිසා නොව, තමා කරන්නේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව ඔහුට මනා අවබෝධයක් ඇති බව පැහැදිලිවම පෙනෙන්නට තිබෙන බැවිනි. මයර්ගේ ජීවිත කතාවේ අලුත්ම පරිච්ඡේදය වන්නේ ශ්රී ලංකාවේ මීළඟ ඇමෙරිකානු තානාපතිවරයා ලෙස ඔහු නම් කරනු ලැබීමයි. මෙම පත්වීම කොළඹ දේශපාලන පන්තියේ, ඇමෙරිකානු විදේශ ප්රතිපත්ති නිරීක්ෂකයන්ගේ සහ ශ්රී ලංකාවේ සමාජ මාධ්ය පරිශීලකයන්ගේ දැඩි අවධානයට ලක්ව තිබේ. ඇමෙරිකානු සෙනෙට් මණ්ඩලයේ ස්ථිර කිරීමේ ක්රියාවලියෙන් ඔහු සමත් වේද යන්න තවමත් අවසාන තීරණයකට පැමිණ නැතත්, එක් කරුණක් පැහැදිලි ය. එනම් වොෂින්ටනය ශ්රී ලංකාව කෙරෙහි සුවිශේෂී වැදගත්කමක් ලබා දෙන බවයි.
බාහිරින් බලන කල, මයර් යනු වෘත්තීය රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙකුගේ මනා නිදසුනකි. ඔහු දශක කිහිපයක් තිස්සේ ඇමෙරිකානු විදේශ සේවයේ නිරත වෙමින්, විවිධ මහාද්වීප, භාෂා, රාජ්ය යාන්ත්රණ සහ උපායමාර්ගිකව වැදගත් කලාප අතර ඉතා දක්ෂ ලෙස කටයුතු කර ඇත. ඔහු තමන්ගේ පාඩුවේ නිහඬව වැඩ කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට මාධ්යවේදීන්ගේ අවධානය ඔහු වෙත යොමු වන්නේ ඔහු වැදගත් කරුණු දැක්වීමකට හෝ යම් රැස්වීමකට සහභාගී වූ විට පමණි. ඒ අනුව ඔහු හැම දේකටම “හොට දමන්නෙකු” නොවන බව පෙනෙයි.
බාහිරින් බලන කල, මයර් යනු වෘත්තීය රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙකුගේ මනා නිදසුනකි. ඔහු දශක කිහිපයක් තිස්සේ ඇමෙරිකානු විදේශ සේවයේ නිරත වෙමින්, විවිධ මහාද්වීප, භාෂා, රාජ්ය යාන්ත්රණ සහ උපායමාර්ගිකව වැදගත් කලාප අතර ඉතා දක්ෂ ලෙස කටයුතු කර ඇත. ඔහු තමන්ගේ පාඩුවේ නිහඬව වැඩ කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට මාධ්යවේදීන්ගේ අවධානය ඔහු වෙත යොමු වන්නේ ඔහු වැදගත් කරුණු දැක්වීමකට හෝ යම් රැස්වීමකට සහභාගී වූ විට පමණි. ඒ අනුව ඔහු හැම දේකටම “හොට දමන්නෙකු” නොවන බව පෙනෙයි.
එරික් මයර් කැලිෆෝනියා ප්රාන්තයේ උපන් අයෙකු වන අතර ඔහු ජ්යෙෂ්ඨ විදේශ සේවයේ (Senior Foreign Service) වෘත්තීය සාමාජිකයෙකි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔහු පත්වීම් ලැබුවේ දේශපාලන හිතවත්කම් මත නොව, දශක ගණනාවක සේවය තුළින් ඉහළටම පැමිණි නිසා බවයි. වොෂින්ටන් ඩී.සී. හිදී ඔහු දකුණු සහ මධ්යම ආසියානු කටයුතු පිළිබඳ කාර්යාංශයේ ප්රධාන ප්රතිපත්ති සම්පාදන භූමිකාවන් හොබවා තිබේ. එහිදී ඔහු ඉන්දියාවේ සිට උස්බෙකිස්තානය දක්වා රටවල් රැසක් සමඟ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය පවත්වන සබඳතා හැඩගැස්වීමට දායක වී තිබේ.
ඔහුගේ විදේශ සේවා පළපුරුද්ද ඉතා පුළුල් ය. නෝර්වේ හි තාවකාලික කාර්යභාර නිලධාරියා ලෙස සේවය කිරීමේ සිට උතුරු මැසිඩෝනියාව, කසකස්තානය, කාම්බෝජය, ෆින්ලන්තය, ආර්ජන්ටිනාව සහ ඊජිප්තුව වැනි රටවල ඔහු සේවය කර ඇත. තරුණ රාජ්ය තාන්ත්රිකයන් ඔහුගේ මෙම අත්දැකීම් සමුදායට බෙහෙවින් ඇලුම් කරන අතර, විචාරකයන් මෙය දකින්නේ ඉහළ වගකීම් සහිත තනතුරු සඳහා ඔහුව උපායමාර්ගිකව පුහුණු කිරීමක් ලෙස ය. රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුවට බැඳීමට පෙර ඔහු ගුවන් සේවා ක්ෂේත්රයේ ආයතනික විකුණුම් සහ රජයේ සබඳතා අංශයේ ද කටයුතු කර ඇත. මෙය ඔහු ව්යාපාරික ලෝකයේ මෙන්ම තානාපති කාර්යාල තුළ ද එකසේ දක්ෂ ලෙස කටයුතු කළ හැකි අයෙකු බවට ඉඟි කරයි.
මයර් සතු භාෂාමය දක්ෂතාව ද සුවිශේෂී වේ. ප්රංශ, ඩෙන්මාර්ක, රුසියානු, ඛමර් (කාම්බෝජ) සහ ස්පාඤ්ඤ භාෂාවන් හැසිරවීමේ හැකියාව ඔහු සතු මහඟු සම්පතකි. එක් භාෂාවක් පමණක් හොඳින් කතා කිරීම වෘත්තීය වාසියක් ලෙස රාජ්ය තාන්ත්රිකයන් සලකන අතර, මයර් භාෂා කිහිපයක් හැදෑරීම විනෝදාංශයක් කර ගත් අයෙකු සේ පෙනේ.
එසේ නම් ඔහු ශ්රී ලංකාවට පත් කරන්නේ ඇයි? ශ්රී ලංකාව පිහිටා ඇත්තේ ලෝකයේ වැදගත්ම මුහුදු මාර්ග මධ්යයක ය. ලෝකයේ බොරතෙල් ප්රමාණයෙන් තුනෙන් දෙකක් පමණ සහ නාවික මෙහෙයුම් රැසක් මෙම කලාපය හරහා ගමන් කරයි. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට අනුව, ශ්රී ලංකාව යනු හුදෙක් දුර බැහැර පිහිටි දූපතක් නොව, ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ උපායමාර්ගික වැදගත්කමකින් යුත් කොටසකි. මයර් ඇමෙරිකානු සෙනෙට් මණ්ඩලයේ විදේශ සබඳතා කමිටුව හමුවේ කළ ප්රකාශ මඟින් ද මෙය තහවුරු විය. එහිදී ඔහු පැහැදිලි කළේ සමුද්රීය ආරක්ෂාව, ආර්ථික සම්බන්ධතා සහ සමබර හවුල්කාරිත්වය ඉන්දියන් සාගරය තුළ ඇමෙරිකානු අභිලාෂයන්හි මූලිකාංග බවයි.
කරුණු දැක්වීමේදී මයර් අවධාරණය කළේ මුහුදු සීමාවන් පිළිබඳ දැනුවත්භාවය, නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම සහ මානුෂීය ආධාර සම්බන්ධයෙන් සහයෝගිතාව වර්ධනය කළ යුතු බවයි. විශේෂයෙන්ම ශ්රී ලංකාවට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ ‘දිට්වා’ සුළි කුණාටුවෙන් පසු ඇමෙරිකාව ලබා දුන් සහය පිළිබඳ ඔහු එහිදී සඳහන් කළේය.
ඔහුගේ කාර්යභාරය පිටුපස භූ-දේශපාලනික අරමුණක් ද ඇත. එනම් චීනය සමඟ පවතින තරගකාරිත්වයේදී ශ්රී ලංකාව ඉත්තෙකු නොවී, ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ විශ්වාසවන්ත සහකරුවෙකු ලෙස තබා ගැනීමයි. මේ පිළිබඳ ඍජුවම ප්රශ්න කළ විට, මයර් පවසා සිටියේ ඇමෙරිකානු ප්රතිපත්තිය පවතින්නේ “විවෘත හා විනිවිදභාවයෙන් යුත්” සහයෝගීතාවයක බවයි. ඔහු චීනයට එරෙහිව ඍජු ප්රකාශයන් කිරීමෙන් වැළකී සිටියද, බීජිං පාලනයේ වර්ධනය වන බලපෑම පිළිබඳව ඇමෙරිකාව අවධානයෙන් සිටින බවට ඉඟි කළේය.
මයර්ගේ ප්රකාශවලින් පෙනී යන්නේ ඔහු පවුල් ජීවිතයට දැඩි ලෙස ලැදි අයෙකු බවයි. සෙනෙට් මණ්ඩලය හමුවේ කරුණු දක්වමින් ඔහු තම බිරිඳ වන කරීනාටත්, දියණියන්ටත් ස්තූති කළේ රාජ්ය තාන්ත්රික සේවයේදී නිතර සිදුවන පදිංචිය වෙනස් කිරීම් හමුවේ ඔවුන් දැක්වූ නොසැලෙන සහයෝගය වෙනුවෙනි. ඇමෙරිකානු තානාපතිවරයෙකු ලෙස නම් කිරීම යනු හුදු චාරිත්රයක් පමණක් නොවේ; එය දීර්ඝ ක්රියාවලියකි. මයර්ගේ නාම යෝජනාව 2025 මැද භාගයේදී ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අතර සෙනෙට් විදේශ සබඳතා කමිටුව හමුවේ ඔහු මේ වෙනුවෙන් කරුණු ඉදිරිපත් කළේය. කෙසේ වෙතත්, කොන්ග්රසයේ පටිපාටිගත නීති රීති හේතුවෙන් එම වාරය අවසානයේ ඔහුගේ නාම යෝජනාව නැවත ධවල මන්දිරය වෙත හරවා යවන ලද අතර, පසුව එය නැවත සලකා බැලීම සඳහා ඉදිරිපත් කෙරිණි.
සරලව කිවහොත් මෙහි අදහස කුමක්ද? මයර් තවමත් නිල වශයෙන් තානාපතිවරයා නොවේ. ඔහු තවමත් “නම් කරන ලද” පුද්ගලයෙකු පමණක් වන අතර, සෙනෙට් මණ්ඩලයේ ස්ථිර කිරීම ඔහුට අවශ්ය වේ. මේ සඳහා තවත් කරුණු දැක්වීම් වාර සහ ප්රශ්න කිරීම් සිදුවිය හැකිය. මෙම ප්රමාදය වොෂින්ටනයේ සහ ශ්රී ලංකාවේ විචාරකයන්ගේ දැඩි අවධානයට ලක්ව තිබේ.
එයට විශේෂ හේතුවක් තිබේ. මයර් යනු මතභේදාත්මක පුද්ගලයෙකු නොවේ. ඇත්ත වශයෙන්ම වැදගත්ම කරුණ එයයි. සාමාන්යයෙන් රාජ්ය තාන්ත්රික කටකතා ඇති වන්නේ කලබලකාරී චරිත වටා වුවද, මයර් යනු නිහඬව වැඩ නිම කරන වෘත්තීය නිලධාරියෙකි. ඔහු කිසිදු දූෂණ චෝදනාවකට හෝ අපවාදයකට ලක්ව නැති අතර ප්රකෝපකාරී ප්රකාශ සිදු කරන්නේ ද නැත. ඇතැම් විචාරකයන් පවසන්නේ මෙය ඉතා යහපත් ලක්ෂණයක් බවයි.
ඔහුගේ ක්රියාකලාපය තුළින් කොළඹ, නවදිල්ලිය සහ වොෂින්ටනය යන නගරවල අවධානය දිනා ගන්නේ ඔහුගේ ශෛලියයි. එනම් උපායමාර්ගික බැරෑරුම්කම, කලාපීය අත්දැකීම් සහ භාෂා රැසක් හැසිරවීමට ඇති හැකියාවයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔහු ඕනෑම සංකීර්ණ දේශපාලන හෝ සංස්කෘතික පරිසරයක ප්රසිද්ධියේ ගැටලු ඇති කර නොගෙන කටයුතු කළ හැකි අයෙකු බවයි.
ඔහුගේ පත්වීම මඟින් ඇමෙරිකානු ප්රමුඛතාවයන් ගැන ද යමක් කියැවේ. වොෂින්ටනයේ ප්රතිපත්ති සම්පාදනය පිළිබඳ අත්දැකීම් සහිත අයෙකු එවීමෙන් අදහස් වන්නේ, ශ්රී ලංකාව යනු ඇමෙරිකාවට ඉතා වැදගත් මධ්යස්ථානයක් බවයි. පත්වීම ස්ථිර වුවහොත්, මයර් කොළඹට පැමිණෙන්නේ වොෂින්ටනය දකුණු ආසියාව දෙස බලන ආකාරය පිළිබඳ මනා වෘත්තීය දැනුමක් සහිතව ය.
එරික් ඩී. මයර් යනු විවිධ මහාද්වීප සහ භාෂා ගණනාවක අත්දැකීම් ඇති ප්රවීණ ඇමෙරිකානු රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙකි. ශ්රී ලංකාවේ තානාපතිවරයා ලෙස ඔහු නම් කිරීම තුළින් ඔහුගේ වෘත්තීය මට්ටම මෙන්ම වොෂින්ටනය කොළඹ කෙරෙහි දක්වන උපායමාර්ගික වැදගත්කම ද පිළිබිඹු වේ. ඔහුගේ පෞද්ගලික ආධ්යාත්මික විශ්වාසයන් ගැන නිල තොරතුරු නොමැති වුවද, ඔහුගේ වෘත්තීය පසුබිම දැනටමත් සමාජ මාධ්ය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික ක්ෂේත්රය තුළ විශාල කතාබහක් ඇති කිරීමට සමත්ව තිබේ. ශ්රී ලංකාව තුළ ඔහුගේ කතාව තවමත් ආරම්භක අවධියේ පවතී. නමුත් ඔහුගේ අතීතය දෙස බැලීමේදී, ඔහු කැපී පෙනීමට හා එමඟින් සුවිශේෂී ප්රසිද්ධියක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ නොකර නිහඬවම තම රාජකාරිය මැනවින් ඉටු කරන අයෙකු වනු ඇති බව පැහැදිලිය.
එරික් ඩී. මයර් යනු විවිධ මහාද්වීප සහ භාෂා ගණනාවක අත්දැකීම් ඇති ප්රවීණ ඇමෙරිකානු රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙකි. ශ්රී ලංකාවේ තානාපතිවරයා ලෙස ඔහු නම් කිරීම තුළින් ඔහුගේ වෘත්තීය මට්ටම මෙන්ම වොෂින්ටනය කොළඹ කෙරෙහි දක්වන උපායමාර්ගික වැදගත්කම ද පිළිබිඹු වේ. ඔහුගේ පෞද්ගලික ආධ්යාත්මික විශ්වාසයන් ගැන නිල තොරතුරු නොමැති වුවද, ඔහුගේ වෘත්තීය පසුබිම දැනටමත් සමාජ මාධ්ය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික ක්ෂේත්රය තුළ විශාල කතාබහක් ඇති කිරීමට සමත්ව තිබේ. ශ්රී ලංකාව තුළ ඔහුගේ කතාව තවමත් ආරම්භක අවධියේ පවතී. නමුත් ඔහුගේ අතීතය දෙස බැලීමේදී, ඔහු කැපී පෙනීමට හා එමඟින් සුවිශේෂී ප්රසිද්ධියක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ නොකර නිහඬවම තම රාජකාරිය මැනවින් ඉටු කරන අයෙකු වනු ඇති බව පැහැදිලිය.
නිරංජන් චාමින්ද කරුණාතිලක