ඉන්දීය ප්රිමියර් ලීග් (IPL) තරගාවලිය තුළ ‘ස්මාර්ට් අව් කණ්ණාඩි’ (Smart Sunglasses) සහ ‘ස්මාර්ට් ගොගල්ස්’ (Smart Goggles) භාවිත කිරීම ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලය (BCCI) විසින් තහනම් කර ඇති බව වාර්තා වී තිබේ. සූර්යාලෝකයෙන් ආරක්ෂාවන උපැස් යුවළ (Sunglasses) යනු කලක පටන්ම ක්රිකට් පිටියේ නිරන්තරයෙන් දැකගත හැකි සාමාන්ය දසුනකි. දැඩි හිරු රශ්මිය පවතින අවස්ථාවලදී පන්දු රකින්නන් ද, පුහුණු සැසි අතරතුරදී පුහුණුකරුවන් ද, ක්රීඩාංගණ තුළ සැරිසරන විට සහායක කාර්ය මණ්ඩලය ද මේවා භාවිත කරති. එම නිසා, බැලූ බැල්මට මෙම පුවත තරමක් විවාදාත්මක එකක් ලෙස පෙනෙන්නට තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, මෙහි සැබෑ තත්ත්වය විමසා බැලීමේදී වෙනස්ම ආකාරයේ කාරණයක් ඉස්මතු වන අතර, එයින් ලොව පුරා සිටින ක්රීඩා පරිපාලකයන් මුහුණ දෙන අලුත්ම අභියෝගයක් මනාව පිළිබිඹු වෙයි. මෙහිදී ගැටලුව වී ඇත්තේ සාමාන්ය අව් කණ්ණාඩි නොවේ. ගැටලුව පැන නැගී ඇත්තේ සරල උපැස් යුවළක්, සන්නිවේදනය සහ වීඩියෝ දර්ශන පටිගත කිරීම කළ හැකි නවීනතම උපකරණයක් බවට පත් කළ හැකි නව පරම්පරාවේ තාක්ෂණික මෙවලම් (Wearable Technology) කරළියට පැමිණීමය.
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ තාක්ෂණික සමාගම් විසින් සාමාන්ය උපැස් යුවළකට බෙහෙවින් සමාන ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි නිර්මාණය කර තිබේ. මේවා වෙළෙඳපොළෙන් මිල දී ගත හැකි සාමාන්ය අව් කණ්ණාඩියකට වඩා වෙනස් නොවේ. නමුත්, ඒවායේ රාමුව තුළ ඉතා කුඩා කැමරා, මයික්රෆෝන, ස්පීකර්, රැහැන් රහිත සන්නිවේදන පද්ධති (Wireless Connectivity) සහ කෘත්රිම බුද්ධි (AI) තාක්ෂණය පවා සඟවා ඇත. ඇතැම් මාදිලිවලට වීඩියෝ සහ ඡායාරූප පටිගත කිරීමටත්, සජීවී දර්ශන විකාශනය කිරීමටත්, දුරකථන ඇමතුම් ලබා ගැනීමටත්, පණිවිඩ යැවීමට සහ ඍජුවම අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වීමටත් හැකියාව පවතී. කෙටියෙන් කිවහොත්, ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයකින් කළ හැකි බොහෝ කාර්යයන් ඉටු කිරීමට මේවාට හැකියාව ඇත.
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ තාක්ෂණික සමාගම් විසින් සාමාන්ය උපැස් යුවළකට බෙහෙවින් සමාන ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි නිර්මාණය කර තිබේ. මේවා වෙළෙඳපොළෙන් මිල දී ගත හැකි සාමාන්ය අව් කණ්ණාඩියකට වඩා වෙනස් නොවේ. නමුත්, ඒවායේ රාමුව තුළ ඉතා කුඩා කැමරා, මයික්රෆෝන, ස්පීකර්, රැහැන් රහිත සන්නිවේදන පද්ධති (Wireless Connectivity) සහ කෘත්රිම බුද්ධි (AI) තාක්ෂණය පවා සඟවා ඇත. ඇතැම් මාදිලිවලට වීඩියෝ සහ ඡායාරූප පටිගත කිරීමටත්, සජීවී දර්ශන විකාශනය කිරීමටත්, දුරකථන ඇමතුම් ලබා ගැනීමටත්, පණිවිඩ යැවීමට සහ ඍජුවම අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වීමටත් හැකියාව පවතී. කෙටියෙන් කිවහොත්, ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයකින් කළ හැකි බොහෝ කාර්යයන් ඉටු කිරීමට මේවාට හැකියාව ඇත.
මෙම තාක්ෂණික පරිණාමය පාරිභෝගිකයන් අතර දැඩි උනන්දුවක් ඇති කිරීමට සමත් වුවද, ආරක්ෂාව සහ රහස්යභාවය අතිශයින්ම වැදගත් වන ක්ෂේත්රයන්හි දැඩි කනස්සල්ලක් ඇති කිරීමට හේතු වී තිබේ. වෘත්තීය ක්රීඩා ක්ෂේත්රය යනු එවැනි එක් අංශයකි. ඩොලර් මිලියන ගණනක මුදල් ආයෝජනයක් පවතින සහ ගන්නා සෑම උපක්රමශීලී තීරණයකින්ම තරගයක ප්රතිඵලය වෙනස් කළ හැකි අයි.පී.එල් (IPL) වැනි තරගාවලියකදී, සන්නිවේදනය සහ තොරතුරු ගලායාම කෙරෙහි දැඩි පාලනයක් පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්ය යැයි සැලකේ.
‘ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා’ (The Times of India), ‘ඉන්ඩියා ටුඩේ’ (India Today) සහ ‘නිව්ස් සේතු’ (News Setu) ඇතුළු ඉන්දීය මාධ්ය ආයතන කිහිපයක් ප්රකාශයට පත් කළ වාර්තාවලට අනුව, ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ (BCCI) දූෂණ මර්දන සහ ආරක්ෂක අංශය විසින් මෙම ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි, සන්නිවේදන සහ පටිගත කිරීමේ උපකරණ ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන්, ක්රීඩකයන්ට සහ තරග නිලධාරීන්ට පමණක් වෙන් කර ඇති සීමිත ප්රදේශ (Players and Match Officials Areas) තුළ මේවා භාවිත කිරීම මින් ඉදිරියට තහනම් වේ. ක්රීඩකයන්, පුහුණුකරුවන්, සහායක කාර්ය මණ්ඩලය සහ නිලධාරීන් මහජනතාවගෙන් බැහැරව සිය සූදානම් වීම් සිදු කරන, ඇඳුම් මාරු කරන කාමර (Dressing Rooms) සහ අනෙකුත් විශේෂිත ස්ථාන මෙම සීමිත කලාපයන්ට ඇතුළත් වේ.
මෙම තීරණයත් සමඟ ක්රිකට් ලෝලීන් අතර එකවරම ප්රශ්නයක් මතු විය. එනම් ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයට මෙවැනි පියවරක් ගැනීමට බලපෑ, ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි සම්බන්ධ වූ කිසියම් වංචාවක් හෝ සිදුවීමක් වාර්තා වී තිබුණේද යන්නය.
පුදුමයකට මෙන්, එහි පිළිතුර ‘නැත’ යන්නයි. ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි ඍජුවම සම්බන්ධ වූ තරග පාවාදීම්, දූෂණ හෝ ආරක්ෂක නීති උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳ කිසිදු සිදුවීමක් අයි.පී.එල් තරගාවලියෙන් මෙතෙක් ප්රසිද්ධියේ වාර්තා වී නොමැත. එබැවින් මෙම තහනම කලින් සිදු වූ සිදුවීමකට දැක්වූ ප්රතිචාරයක් නොව, පූර්ව ආරක්ෂිත පියවරකි. ගැටලුවක් මතු වන තුරු බලා නොසිට, එය මතු වීමට පෙරම ක්රියාත්මක වීමට ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලය පියවර ගෙන ඇත.
මෙම ප්රවේශය ඇතැම් නිරීක්ෂකයන්ට අනවශ්ය ලෙස දැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමක් සේ පෙනුනද, ක්රිකට් ක්රීඩාවේ අතීතය දෙස බලන විට එය තේරුම් ගැනීම අපහසු නැත. පසුගිය දශක කිහිපය තුළ මෙම ක්රීඩාව ප්රධාන පෙළේ ආන්දෝලනාත්මක දූෂණ රැසකට මුහුණ දුන්නේය. අයි.පී.එල් තරගාවලිය පවා 2013 වසරේදී ‘ස්පොට් ෆික්සින්’ (Spot-fixing) වංචාවෙන් දැඩි ලෙස කැළඹීමට පත් වූ අතර, එම සිදුවීම තරගාවලියේ කීර්තිනාමයට හානි කරමින් පුළුල් ප්රතිසංස්කරණ රැසකට මඟ පෑදුවේය. එතැන් පටන් දූෂණ මර්දන නිලධාරීහු දැඩි අවධානයකින් පසුවෙති. ඕනෑම නව තාක්ෂණයක් ඇගයීමට ලක් කරනු ලබන්නේ එයින් ලැබෙන ප්රයෝජන ගැන පමණක් නොව, එයින් මතු විය හැකි අවදානම් ද සැලකිල්ලට ගනිමිනි.
ආරක්ෂක දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි සුවිශේෂ අභියෝගයක් එල්ල කරයි. ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයක් බාහිරට පෙනෙන බැවින් එය නිරීක්ෂණය කිරීම පහසුය. ලැප්ටොප් පරිගණකයක් ඊටත් වඩා පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකිය. නමුත් ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි සැලසුම් කර ඇත්තේ එදිනෙදා ජීවිතයට බාධාවකින් තොරව බද්ධ වන අයුරිනි. ඒවා පැළඳ සිටින පුද්ගලයෙකු සාමාන්ය අව් කණ්ණාඩියක් පමණක් භාවිත කරන බවක් පෙනන්නට තිබුණද, ඔහු එම අවස්ථාවේදීම රහසිගතව ශබ්ද පටිගත කිරීම, දර්ශන ලබා ගැනීම හෝ ක්රීඩාංගණයෙන් පිටත සිටින අයෙකු සමඟ සන්නිවේදනය කරමින් සිටිය හැකිය. තරගාවලියේ විනිවිදභාවය සහ අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීමට බැඳී සිටින ආරක්ෂක නිලධාරීන්ට මෙය බරපතළ අභියෝගයකි.
තීරණාත්මක තරගයකට පෙර ඇඳුම් මාරු කරන කාමරයක් තුළ කණ්ඩායමේ රහසිගත සාකච්ඡා පැවැත්වෙන අවස්ථාවක් සිතන්න. එහිදී උපාය මාර්ග අවසන් තීරණවලට එළඹෙමින් පවතින අතර, ක්රීඩකයන්ගේ භූමිකාවන් සහ උපක්රමශීලී වෙනස්කම් පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ. එවැනි පරිසරයක් තුළ රහසිගතව පටිගත කළ හැකි උපකරණයක් තිබුණේ නම්, සංවේදී තොරතුරු ලබාගෙන ඒවා වෙනත් තැනකට සම්ප්රේෂණය කිරීමේ හැකියාව පවතී. එවැනි තත්ත්වයක් කිසිදා සැබවින්ම සිදු නොවූවත්, එම අවදානම පැවතීමම දූෂණ මර්දන බලධාරීන්ගේ කනස්සල්ලට හේතු වේ.
ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ මෙම පියවර, අයි.පී.එල් (IPL) තරගාවලිය පුරා ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම සඳහා දියත් කර ඇති පුළුල් වැඩපිළිවෙළක කොටසක් ලෙසද පෙනේ. මෑත කාලීන වාර්තාවලට අනුව, ක්රීඩකයන් වෙත සහ සීමිත කලාප වෙත අනවසරයෙන් ඇතුළු වීම් සම්බන්ධයෙන් ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලය විසින් විවිධ උපදෙස් මාලාවන් නිකුත් කර ඇත. දූෂණ මර්දන රීති අනුගමනය කිරීමේ වැදගත්කම සහ ආරක්ෂිත ප්රදේශවලට ඇතුළු වන්නේ කවුරුන්ද යන්න සම්බන්ධව දැඩි පාලනයක් පවත්වා ගැනීම පිළිබඳ කණ්ඩායම් වෙත සිහිපත් කර දී ඇත. මෙම ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි තහනම, පවතින හිඩැස් ප්රයෝජනයට ගැනීමට පෙර ඒවා වසා දැමීමේ පුළුල් උපාය මාර්ගයට මනාව ගැළපේ.
මෙම පුවත වඩාත් සිත්ගන්නාසුලු කරුණක් වන්නේ, තාක්ෂණය අප අවට ලෝකය කොතරම් වේගයෙන් වෙනස් කරමින් පවතින්නේද යන්න එයින් පැහැදිලි වන බැවිනි. මීට දශකයකට පෙර, අව් කණ්ණාඩි යුගලකට කැමරාවක්, දුරකථනයක්, අන්තර්ජාල උපකරණයක් සහ කෘත්රිම බුද්ධි සහායකයකු ලෙස ක්රියා කළ හැකි යැයි පැවසීම විද්යා ප්රබන්ධයක් සේ පෙනෙන්නට තිබුණි. නමුත් අද වන විට එවැනි නිෂ්පාදන වෙළෙඳපොළෙන් මිල දී ගැනීමට ඇති අතර, ඒවා දිනෙන් දින ජනප්රිය වෙමින් පවතී.
තාක්ෂණය දියුණු වෙත්ම, ක්රීඩා බලධාරීන් තමන්ට නුපුරුදු ක්ෂේත්රයන් වෙත පිවිසෙමින් සිටිති. ජංගම දුරකථන සහ ලැප්ටොප් පරිගණක පැවති යුගයකට ගැළපෙන සේ සකස් කරන ලද නීති රීති මින් ඉදිරියට ප්රමාණවත් නොවනු ඇත. උපකරණ වඩාත් කුඩා, රහසිගත සහ වඩාත් බලවත් වෙමින් පවතී. මෙහිදී පරිපාලකයන් මුහුණ දෙන අභියෝගය වන්නේ, මෙම නවෝත්පාදනයන් ක්රීඩාවේ සාධාරණත්වයට, ආරක්ෂාවට හෝ තරගකාරිත්වය කෙරෙහි මහජනතාව තබා ඇති විශ්වාසයට හානියක් නොවන බව තහවුරු කිරීමයි.
මෙහිදී විශේෂයෙන්ම සඳහන් කළ යුතු කරුණක් වන්නේ, සාමාන්ය අව් කණ්ණාඩි සඳහා මෙම නව රෙගුලාසිවලින් කිසිදු බලපෑමක් සිදු නොවන බවයි. ක්රීඩකයන්ට පන්දු රකිද්දී හෝ පුහුණුවීම් අතරතුරදී සාමාන්ය උපැස් යුවළ පැළඳිය හැකිය. වෛද්ය නිර්දේශිත උපැස් යුවළ (Prescription glasses), ආලෝක පරාවර්තනය වැළැක්වීමේ ක්රීඩා කණ්ණාඩි (Anti-glare sports glasses) සහ සම්මත ආරක්ෂිත කණ්ණාඩි (Standard protective goggles) සඳහාද අවසර ඇත. මෙම සීමාවන් අදාළ වන්නේ සන්නිවේදන, පටිගත කිරීමේ හෝ අන්තර්ජාල පහසුකම් සහිත තාක්ෂණයෙන් යුත් විශේෂිත කණ්ණාඩි සඳහා පමණි.
බොහෝ දුරට, ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි වටා ඇති මෙම ආන්දෝලනය සැබවින්ම උපැස් යුවළක් පිළිබඳ ගැටලුවක්ම නොවේ. එය තාක්ෂණය සහ ක්රීඩාව අතර පවතින පුළුල් සබඳතාව පිළිබඳවයි.
අයි.පී.එල් (IPL) තරගාවලියේ මෙම තීරණය ලොව පුරා සිටින අනෙකුත් ක්රීඩා සංවිධානවලටද කදිම ආදර්ශයක් වනු ඇත. ශරීරයේ පැළඳිය හැකි තාක්ෂණයන් (Wearable technology) වඩාත් බහුල සහ සංකීර්ණ වෙත්ම, මෙවැනි රෙගුලාසි වෙනත් වෘත්තීය ලීග් සහ ජාත්යන්තර තරගාවලිවලද දැකගත හැකි වනු ඇත. අද අසාමාන්ය යැයි පෙනෙන දේ හෙට දවසේ සාමාන්ය සම්ප්රදාය බවට පත්විය හැකිය.
ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයෙහි ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි තහනම මඟින් පැහැදිලි පණිවිඩයක් ලබා දෙයි. සරල අව් කණ්ණාඩියකට පවා රහසිගතව ඩිජිටල් උපකරණයක් ලෙස ක්රියා කළ හැකි මෙවැනි යුගයක, ක්රීඩාවේ අඛණ්ඩතාව සහ විනිවිදභාවය සුරැකීම සඳහා නිරන්තර අවධානයක් අවශ්ය වේ. ක්රිකට් ක්රීඩාවට හානි කිරීම සඳහා ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි භාවිත කර ඇති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොතිබිය හැකිය. නමුත් ලොව වටිනාම ක්රීඩා තරගාවලියක් ආරක්ෂා කිරීමට වගකිව යුතු බලධාරීන්ට, වංචාවක් සිදුවීමෙන් පසු එහි ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට වඩා, අනාගතයේදී සිදුවිය හැකි අවදානම් කල්තියා වළක්වා ගැනීම බෙහෙවින් උචිත වේ.
ඉන්දීය ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයෙහි ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි තහනම මඟින් පැහැදිලි පණිවිඩයක් ලබා දෙයි. සරල අව් කණ්ණාඩියකට පවා රහසිගතව ඩිජිටල් උපකරණයක් ලෙස ක්රියා කළ හැකි මෙවැනි යුගයක, ක්රීඩාවේ අඛණ්ඩතාව සහ විනිවිදභාවය සුරැකීම සඳහා නිරන්තර අවධානයක් අවශ්ය වේ. ක්රිකට් ක්රීඩාවට හානි කිරීම සඳහා ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි භාවිත කර ඇති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොතිබිය හැකිය. නමුත් ලොව වටිනාම ක්රීඩා තරගාවලියක් ආරක්ෂා කිරීමට වගකිව යුතු බලධාරීන්ට, වංචාවක් සිදුවීමෙන් පසු එහි ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට වඩා, අනාගතයේදී සිදුවිය හැකි අවදානම් කල්තියා වළක්වා ගැනීම බෙහෙවින් උචිත වේ.
නිරංජන් චාමින්ද කරුණාතිලක