ලෝක අලි දිනය අදට (12) යෙදී ඇත. පාරිසරික පද්ධතියේ අනන්ය සංකේතයක් මෙන්ම ජෛව විවිධත්වයේ තීරණාත්මක පුරුකක් වන වනඅලින්ගේ සුරක්ෂිතතාව හා පැවැත්ම වෙනුවෙන් ලෝකයේම අවධානය යොමු වී ඇති මේ අවස්ථාවේ, ශ්රී ලංකාවේ ද ඒ වෙනුවෙන් වැඩි අවධානයක් යොමු කර තිබෙන බව පරිසර අමාත්යාංශය පවසයි.
වසර ගණනාවක් පුරා මෙරට පැවති අක්රමවත් සංවර්ධන ක්රියාවලිය, ස්වාභාවික සංචරණ මාර්ග සහ අලි මංකඩ අවහිර වීම, පාරිසරික මායිම් විධිමත් ලෙස කළමනාකරණය නොකිරීම සහ ගෝලීය දේශගුණික විපර්යාසයන්ගේ අහිතකර බලපෑම හේතුවෙන් අලි – මිනිස් ගැටුම අද වන විට සමාජීය හා ආර්ථික අර්බුදයක් බවට පත්වීම වැළැක්විය නොහැකි තත්ත්වයක් වී ඇතැයි ද අමාත්යාංශය පවසයි.
පවතින ගැටලුව සඳහා තාවකාලික පැලැස්තර විසඳුම් වෙනුවට, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ ඍජු උපදෙස් හා මඟපෙන්වීම යටතේ ස්ථිර, විද්යාත්මක සහ තිරසර විසඳුමක් ලබාදීමට ලංකා ඉතිහාසයේ පරිසර අමාත්යාංශය වෙත විද්යාත්මක පදනමින් යුතුව ඒකාබද්ධ කරන ලද ආයතනවල සහයෝගයෙන් කැපවීමෙන් කටයුතු කර ඇතැයි ද කියා සිටියි.
වනඅලින්ගේ සංචරණ රටාවන්ට බාධා නොවන පරිදි හම්බන්තොට සහ මොනරාගල දිස්ත්රික්ක කේන්ද්ර කරගනිමින් වැටහිරකන්ද, හදපානාගල සහ කොහොලංකල යන අලි මංකඩ තුන නිල වශයෙන් ගැසට් පත්රයක් මඟින් ප්රකාශයට පත් කර විවෘත කර ඇත. එමෙන්ම ඉදිරියේදී අනුරාධපුර දිස්ත්රික්කයේ අලි මංකඩ නිදහස් කිරීමට අදාළ කටයුතු ද මේ වන විට සිදු කෙරෙමින් පවතින බව පෙන්වා දෙයි.
පින්නවල අලි සංරක්ෂණ මධ්යස්ථානය ආශ්රිතව මද කිපුණු අලි ඇතුන් දම්වැල්වලින් මුදා වඩාත් නිදහස් හා ස්වාභාවික පරිසරයක හැසිරීමට අවස්ථාව සලසා දෙන ආසියාවේ ප්රථම “නිදහස් අලි අරණ” විවෘත කිරීම නව රජයේ තවත් සත්ව සුබසාධන සුපෝෂිත පියවරකි. ලංකාවේ හීලෑ අලි ඇතුන් නියාමනය සහ සංස්කෘතික කටයුතු සඳහා ලබාදීම සම්බන්ධව ක්රමවේදයක් සකස් කිරීම උදෙසා වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මේ වන විට කෙටුම්පත් කර ඇති, ‘2026 ඇතුන් ලියාපදිංචි කිරීම සහ ඔවුන් සඳහා බලපත්ර දීම’ සම්බන්ධ රෙගුලාසි නැවත සමාලෝචනය කර නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීම ද මෙහි අරමුණකි. එමෙන්ම හීලෑ අලි ඇතුන් සංස්කෘතික හා ආගමික කටයුතු සඳහා යොදා ගැනීම, එම කටයුතු සඳහා ලබාදීමේ ක්රමවේදය සහ අලි ඇතුන්ගේ සුබසාධනය සම්බන්ධ කරුණු පිළිබඳ නිරීක්ෂණ හා නිර්දේශ සහිත වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කිරීම සඳහාත් පරිසර අමාත්යාංශ ලේකම්වරයා විසින් පරිසර අමාත්යාංශයේ අතිරේක ලේකම් (ප්රතිපත්ති, නීති ප්රතිසංස්කරණ හා පාර්ලිමේන්තු කටයුතු) සභාපතිත්වයෙන් යුත් කමිටුවක් පත් කර ඇත.