වසර 75ක වාර්තා අභිබවා යා හැකි එල් නිනෝවක් – ඉතා ප්රබල තත්ත්වයකට පත්වීමේ අවදානම 90% ඉක්මවයි
මෙම වසර අවසානය වන විට ඉතා ප්රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයක් වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව 90%කට වඩා ඉහළ ගොස් ඇති බව නවතම ගෝලීය දේශගුණික පුරෝකථන පෙන්වා දෙයි. ඒ අනුව 2026 වසරේ එල් නිනෝ සංසිද්ධිය 1950 වසරේ සිට වාර්තා වී ඇති ප්රබලතම එල් නිනෝ සිදුවීම් අතරට එක්විය හැකි බවටද අනතුරු ඇඟවීම් පළව තිබේ.ශ්රී ලංකා කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුවද එල් නිනෝ තත්ත්වය පිළිබඳව අඛණ්ඩව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින අතර, එහි නවතම යාවත්කාලීන කිරීම් අනුව එල් නිනෝ තත්ත්වය මේ වන විට වර්ධනය වෙමින් පවතී. ජූලි මස නිකුත් කළ දෙපාර්තමේන්තු වාර්තාවේදී 2026 නොවැම්බර් සිට 2027 ජනවාරි දක්වා කාලය තුළ ඉතා ප්රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව 63%ක් ලෙස සඳහන් කර තිබුණි.කෙසේ වෙතත්, ඉන් පසුව නිකුත් වූ එක්සත් ජනපද ජාතික සාගර හා වායුගෝලීය පරිපාලනයේ (NOAA) නවතම පුරෝකථනයන්හි එම අවදානම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ. අගෝස්තු 13 වන දින නිකුත් වූ නවතම තොරතුරු අනුව 2026 ඔක්තෝබර්–දෙසැම්බර් කාලයේ ඉතා ප්රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව 90%කට වඩා වැඩි වන අතර, එය 1950 සිට වාර්තා වූ සියලුම එල් නිනෝ සිදුවීම් අභිබවා යා හැකි ඓතිහාසික මට්ටමකට පත්වීමේ සම්භාවිතාව 69%ක් පමණ වේ.ශ්රී ලංකා කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව වසර 75කට ආසන්න ඉතිහාසගත දත්ත විශ්ලේෂණය කරමින් එල් නිනෝ වසරවල මෙරට වර්ෂාපතන රටාවන් පිළිබඳව අධ්යයනය කර තිබේ. එම විශ්ලේෂණයට අනුව ජූලි සහ අගෝස්තු මාසවලදී, විශේෂයෙන් වියළි කලාපයේ, සාමාන්යයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් ඇතිවිය හැකි අතර ඔක්තෝබර් මාසයෙන් පසුව සාමාන්යයට වඩා වැඩි වර්ෂාපතනයක් ඇතිවීමේ ප්රවණතාවක් පවතී. ධනාත්මක ඉන්දියානු සාගර ද්විධ්රැව තත්ත්වයක් (Positive IOD) ද වර්ධනය වුවහොත් එම අධික වර්ෂාපතන තත්ත්වය දෙසැම්බර් දක්වා පැවතිය හැකි බව දෙපාර්තමේන්තුව පෙන්වා දෙයි.මේ වන විට ශ්රී ලංකාව සඳහා නිකුත් කර ඇති මාසික පුරෝකථනයන්ට අනුව, 2026 අගෝස්තු මාසයේදී රටේ බොහෝ ප්රදේශවල සාමාන්යයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබීමේ සම්භාවිතාවක් පවතී. සැප්තැම්බර් මාසයේදී බස්නාහිර හා දකුණු පළාත්වල බොහෝ ප්රදේශවල සාමාන්යයට වඩා වැඩි වර්ෂාපතනයක් ඇතිවිය හැකි අතර, අනෙකුත් ප්රදේශවල සාමාන්යයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් අපේක්ෂා කෙරේ.ඔක්තෝබර් මාසයෙන් පසු වර්ෂාපතනය ඉහළ යාමේ හැකියාව හේතුවෙන් ගංවතුර සහ නායයෑම් අවදානම පිළිබඳව විශේෂ අවධානය යොමු කළ යුතු බවද කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි. ජල සම්පත් කළමනාකරණය, කෘෂිකර්මාන්තය, සෞඛ්ය, බලශක්තිය සහ අනෙකුත් දේශගුණික සංවේදී ක්ෂේත්ර සඳහා මෙම පුරෝකථන වැදගත් වන බව එම දෙපාර්තමේන්තුව පෙන්වා දෙයි.ලෝක කාලගුණ විද්යා සංවිධානයේ (WMO) ජූලි 31 වාර්තාවද එල් නිනෝ තත්ත්වය අගෝස්තු–ඔක්තෝබර් කාලය තුළ තවදුරටත් ශක්තිමත් වනු ඇතැයි පෙන්වා දී තිබේ. එම පුරෝකථනය අනුව ප්රධාන නිරීක්ෂණ කලාපවල මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්ව විෂමතාව සෙල්සියස් අංශක 2.9කට ආසන්න විය හැකි අතර එල් නිනෝව නොවැම්බර් මාසයේදී උපරිම තීව්රතාවට ළඟාවීමට ඉඩ ඇත.එමෙන්ම ධනාත්මක ඉන්දියානු සාගර ද්විධ්රැව තත්ත්වයක්ද වර්ධනය වීමට ඉඩ ඇති බව WMO පවසන අතර, එල් නිනෝ සහ IOD යන සාගරික දේශගුණික සාධක එකට ක්රියා කිරීම ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ වර්ෂාපතන, නියඟ සහ ගංවතුර අවදානම්වලට බලපෑම් කළ හැකිය.කෙසේ වෙතත්, එල් නිනෝවක් ප්රබල වීමෙන් සෑම රටකටම හෝ සෑම ප්රදේශයකටම එකම ආකාරයේ කාලගුණ බලපෑම් ඇතිවන බවක් අදහස් නොවන අතර, කෙටි කාලීන වායුගෝලීය වෙනස්කම් සහ අනෙකුත් දේශගුණික සාධක මගින් ප්රතිඵල වෙනස් විය හැකිය. එබැවින් ඉදිරි මාසවලදී ශ්රී ලංකා කාලගුණ විද්යා දෙපාර්තමේන්තුව නිකුත් කරන මාසික, සතිපතා සහ දෛනික පුරෝකථන මෙන්ම නිල අනතුරු ඇඟවීම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වේ.
:::