අතිප්‍රබල එල් නිනෝවක් ගැන අනතුරු ඇඟවීමක්;නියඟය, උණුසුම හා වර්ෂා රටාවේ වෙනස්කම් ගැන අවදානමක්

2026 වසරේ අගභාගයේදී ලෝකයේ දේශගුණ රටාවන්ට සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කළ හැකි අතිප්‍රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයක් වර්ධනය වෙමින් පවතින බව නවතම ජාත්‍යන්තර දේශගුණ පුරෝකථන මගින් අනාවරණය කර තිබේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජාතික සාගර හා වායුගෝලීය පරිපාලනයට (NOAA) අයත් Climate Prediction Center පුරෝකථනය කර ඇත්තේ උතුරු අර්ධගෝලයේ 2026 සරත් සහ ශීත ඍතු සමයේ ඉතා ප්‍රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව 90% ඉක්මවන බවයි. එමෙන්ම 2026 ඔක්තෝබර් සිට දෙසැම්බර් දක්වා කාලයේදී එය 1950න් පසු වාර්තා වූ එල් නිනෝ තත්ත්වයන් අතර ඓතිහාසික මට්ටමකට පත්වීමට 75%ක සම්භාවිතාවක් පවතින බවද එම පුරෝකථනයේ සඳහන් වේ.එල් නිනෝ යනු මධ්‍යම හා නැගෙනහිර සමක පැසිෆික් සාගරයේ මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ යාමත් සමඟ වායුගෝලීය සංසරණ රටාවල සිදුවන විශාල වෙනස්කමකි. එම වෙනස්කම් ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල වර්ෂාපතනය, උෂ්ණත්වය, නියඟය සහ අධික වැසි වැනි කාලගුණික තත්ත්වයන්ට බලපෑම් කළ හැකිය.ශ්‍රී ලංකාවේ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවද මේ වසරේ එල් නිනෝ තත්ත්වය පිළිබඳ අවධානය යොමු කර ඇති අතර, එය ඉදිරි මාසවලදී තවදුරටත් ප්‍රබල විය හැකි බව මීට පෙර පෙන්වා දී තිබේ. දෙපාර්තමේන්තුවේ වෙබ් අඩවියේ පළ කර ඇති දේශගුණ තොරතුරුවලට අනුව, සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට දැනට පවතින එල් නිනෝ තත්ත්වය ප්‍රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයක් දක්වා වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව 90% ඉක්මවන බව NOAA පුරෝකථනය කර තිබිණි.එහි බලපෑම් මේ වනවිටත් ශ්‍රී ලංකාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල පැහැදිලිව දක්නට ලැබෙන බව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය වාර්තා කරයි. විශේෂයෙන් නැගෙනහිර සහ වියළි කලාපයේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල දිගුකාලීන වර්ෂා හිඟය හේතුවෙන් ළිං, ගංගා සහ වැව් සිඳී යාමත්, පානීය ජල හිඟය සහ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය පහත වැටීමත් වාර්තා වී තිබේ. අම්පාර සහ මොනරාගල වැනි ප්‍රදේශවල ඇතැම් ස්ථානවල වර්ෂාපතනය සාමාන්‍යයට වඩා සියයට 100කින් පමණ අඩුවී ඇති බවද වාර්තා වේ.ජල හිඟයේ බලපෑම වනජීවී ක්ෂේත්‍රයටද එල්ල වී තිබේ. දැඩි නියඟ තත්ත්වය හේතුවෙන් යාල ජාතික වනෝද්‍යානයේ මධ්‍යම ප්‍රදේශවලට සංචාරකයන් ඇතුළුවීම තාවකාලිකව සීමා කිරීමට පියවර ගෙන ඇති අතර, ජල මූලාශ්‍ර වියළී යාම හේතුවෙන් වන සතුන්ට ජලය සැපයීම සඳහා හදිසි පියවර ගැනීමට සිදුව තිබේ.කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මීට පෙර පෙන්වා දී තිබුණේ එල් නිනෝ තත්ත්වය ශක්තිමත් වීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ කාලගුණ රටාවල වෙනස්කම් ඇති විය හැකි බවයි. වසරේ අවසන් මාසවලදී ඇතැම් ප්‍රදේශවලට තද වැසි ඇතිවීමේ අවදානමක් මෙන්ම ගංවතුර තත්ත්ව ඇතිවීමේ හැකියාවක්ද පවතින බවට අනතුරු ඇඟවී තිබේ.මේ අතර ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය (WMO) පෙන්වා දී ඇත්තේ වර්ධනය වෙමින් පවතින එල් නිනෝ තත්ත්වය 2027 පෙබරවාරි දක්වා පැවතීමට ආසන්න වශයෙන් සියයට 100ක සම්භාවිතාවක් පවතින බවයි. එය 1950න් පසු වාර්තා වූ ප්‍රබලතම එල් නිනෝ සිදුවීම් අතරට දැනටමත් ඇතුළත්ව ඇති අතර, ඉදිරියේදී තවදුරටත් ශක්තිමත් වුවහොත් වාර්තාගත ප්‍රබලත්වයකට ළඟා විය හැකි බව WMO අනතුරු අඟවා තිබේ.ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවට ඉදිරි මාසවලදී ප්‍රධාන අවදානම් ලෙස පානීය හා වාරි ජල හිඟය, කෘෂිකර්මාන්තයට සිදුවන බලපෑම්, අධික උෂ්ණත්වය සහ පසුව ඇතිවිය හැකි අධික වර්ෂාපතනය හා ගංවතුර තත්ත්ව සැලකිය හැකිය. එහෙත් එල් නිනෝවක බලපෑම දිවයින පුරා එකම ආකාරයෙන් සිදු නොවන බැවින්, ඉදිරි කාලගුණ අනාවැකි සහ ප්‍රදේශ අනුව නිකුත් කරන නිල අනතුරු ඇඟවීම් මත අවශ්‍ය පියවර ගැනීම වැදගත් වේ.

කාලීන පුවත්